Het Voedingscentrum heeft een vernieuwde Schijf van Vijf gemaakt: het hulpmiddel dat mensen op basis van de nieuwste wetenschappelijke inzichten helpt om gezond, duurzaam en veilig te eten. De Schijf van Vijf blijft herkenbaar met de vertrouwde vijf vakken. De kern blijft ongewijzigd: zoals veel groente, fruit, peulvruchten, volkorenproducten en niet te veel zout, verzadigd vet en suiker. Er zijn vooral verschuivingen in de aanbevolen hoeveelheden, zoals meer peulvruchten.
Grondig doorgerekend
Het Voedingscentrum heeft samen met het RIVM berekeningen uitgevoerd, die de basis vormden voor de vernieuwde aanbevelingen van de Schijf van Vijf. Alle doorgerekende eetpatronen zijn zo gezond mogelijk, hebben een lage milieubelasting en houden rekening met veilige grenzen.
Voor de berekeningen hebben we randvoorwaarden gesteld op het gebied van:
- Wat mensen nodig hebben aan voedingsmiddelen, voedingsstoffen en energie om het risico op ziekten te verkleinen.
- Milieubelasting door broeikasgasuitstoot en watergebruik.
- Blootstelling aan specifieke schadelijke stoffen zoals PFAS en zware metalen.
- Belangrijkste veranderingen in de hoeveelheden.
De adviezen verschillen per doelgroep, afhankelijk van leeftijd, geslacht, behoeften en eetvoorkeuren. De grootste verschuivingen zijn te vinden in de roze schijf van de dierlijke producten.
Voor volwassenen van 18-50 jaar die zowel vlees als vis eten, betekent dit onder andere: een grotere rol voor peulvruchten, wat gaat van 120-180 gram per week naar 250 gram per week. Vlees gaat van maximaal 500 gram naar 300 gram per week, waarvan niet meer dan 100 gram rood vlees. De aanbeveling van kaas gaat van 40 gram naar 20 gram per dag. En het advies is om af te wisselen tussen zuivel en verrijkte zuivelalternatieven.
Waarom deze vernieuwing?
De Schijf van Vijf ontwikkelt voortdurend mee met wetenschap. Er zijn veel nieuwe wetenschappelijke inzichten over gezondheid, duurzaamheid en voedselveiligheid. Zo is de Gezondheidsraad afgelopen december met een nieuw advies gekomen.
De Schijf van Vijf biedt nuchtere houvast en waait niet mee met hypes. Sommige nieuwe bevindingen vinden hun weg naar de Schijf van Vijf, wanneer ze wetenschappelijk gezien goed onderbouwd zijn. Andere inzichten raken achterhaald en zijn aangetoond niet effectief.
Verschil wetenschap en praktijk
Het Voedingscentrum weet dat eetgewoonten van mensen soms ver afstaan van de Schijf van Vijf. Daarom stimuleren we al jaren kleine, haalbare stappen, zoals eenvoudige Eetwissels (bijvoorbeeld witbrood vervangen door volkoren). Niemand hoeft alles tegelijkertijd te doen. Het werkt zelfs beter om stap voor stap aan de slag te gaan. Een kleine verandering wordt namelijk sneller een nieuwe gewoonte!
(Bron: Voedingscentrum.nl)
