Leefstijl
Meer energie overdag en beter slapen? Begin bij licht
Het licht zien
We denken bij een gezonde leefstijl vaak aan voeding, beweging, slaap en ontspanning. Maar er is nog een factor die verrassend veel invloed heeft op hoe wakker, energiek en slaperig je je voelt: licht. Licht is namelijk veel meer dan alleen iets waarmee we kunnen zien. Het geeft je lichaam informatie over het moment van de dag. Overdag helpt voldoende licht je om alert en actief te blijven. In de avond werkt het juist andersom: minder licht ondersteunt het natuurlijke proces van afschakelen en voorbereiden op de nacht. Dat is de kern van het oorspronkelijke materiaal waarop deze blog is gebaseerd.
Je lichaam gebruikt licht als tijdsignaal
Wanneer er licht via je ogen binnenkomt, ontvangt je brein als het ware het signaal: het is dag, tijd om wakker en actief te zijn. Vooral helder daglicht in de ochtend kan helpen om je biologische ritme goed af te stemmen. Dat ritme heeft invloed op onder andere:
• hoe wakker je je overdag voelt;
• je concentratie en alertheid;
• het moment waarop je ’s avonds slaperig wordt;
• de kwaliteit en regelmaat van je slaap;
• je algemene energieverdeling over de dag.
Daarom kan het helpen om je dag niet alleen in te delen op basis van wat je moet doen, maar ook op basis van hoeveel licht je op welk moment krijgt.
• hoe wakker je je overdag voelt;
• je concentratie en alertheid;
• het moment waarop je ’s avonds slaperig wordt;
• de kwaliteit en regelmaat van je slaap;
• je algemene energieverdeling over de dag.
Daarom kan het helpen om je dag niet alleen in te delen op basis van wat je moet doen, maar ook op basis van hoeveel licht je op welk moment krijgt.
Meer licht overdag
Veel mensen brengen een groot deel van de dag binnen door. Zeker in de herfst en winter kan de hoeveelheid licht die je binnen krijgt veel lager zijn dan buiten, zelfs wanneer een ruimte voor je gevoel goed verlicht is.
Een eenvoudige leefstijlkeuze is daarom: zoek in de ochtend en overdag bewust daglicht op. Denk bijvoorbeeld aan:
• na het opstaan even naar buiten gaan;
• je eerste kop koffie of thee bij een raam drinken;
• een korte ochtendwandeling maken;
• tijdens de lunch naar buiten gaan;
• je werkplek, wanneer mogelijk, dichter bij natuurlijk licht plaatsen.
Je hoeft daar geen ingewikkeld ritueel van te maken. Regelmaat is belangrijker dan perfectie.
Een eenvoudige leefstijlkeuze is daarom: zoek in de ochtend en overdag bewust daglicht op. Denk bijvoorbeeld aan:
• na het opstaan even naar buiten gaan;
• je eerste kop koffie of thee bij een raam drinken;
• een korte ochtendwandeling maken;
• tijdens de lunch naar buiten gaan;
• je werkplek, wanneer mogelijk, dichter bij natuurlijk licht plaatsen.
Je hoeft daar geen ingewikkeld ritueel van te maken. Regelmaat is belangrijker dan perfectie.
Minder licht in de avond
Waar je overdag juist profiteert van licht, wil je je lichaam in de avond duidelijk maken dat de dag ten einde loopt. Fel licht laat op de avond kan dat signaal verstoren. Denk daarbij niet alleen aan lampen in huis, maar ook aan fel verlichte schermen en ruimtes. Maak de overgang naar de nacht daarom geleidelijker. Zet in het laatste deel van de avond bijvoorbeeld minder lampen aan, kies voor zachter licht en verminder onnodig fel schermgebruik. Een donkere slaapkamer kan daarnaast helpen om je slaapomgeving zo rustig mogelijk te maken.
Licht is geen los trucje
Licht alleen bepaalt natuurlijk niet hoe energiek of uitgerust je bent. Slaapduur, stress, beweging, voeding, alcoholgebruik, cafeïne, werkritme en persoonlijke omstandigheden spelen allemaal een rol. Maar juist omdat licht zo eenvoudig te beïnvloeden is, kan het een waardevolle aanvulling zijn op een gezonde leefstijl. Zie het daarom niet als een wondermiddel, maar als een dagelijkse omgevingsfactor waar je slim gebruik van kunt maken: overdag licht en activiteit, in de avond rust en donkerte.